Dấu mốc quan trọng của quá trình hợp tác trong Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam
(MPI) - Mối quan hệ đoàn kết hữu nghị, gắn bó và tin cậy chính trị giữa ba nước Campuchia - Lào - Việt Nam là di sản quý báu đối với cả ba dân tộc, có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ và phát triển của ba nước chúng ta. Việt Nam luôn coi đây là nhiệm vụ chiến lược và dành ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Trên đây là phát biểu của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch Ủy ban điều phối Việt Nam về Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam tại Hội nghị lần thứ 13 của Ủy ban Điều phối chung Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam (CLV) diễn ra ngày 01/3/2024, tại tỉnh Attapeu, Lào.
Hội nghị diễn ra dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam Nguyễn Chí Dũng, Chủ tịch Ủy ban điều phối Việt Nam về Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam; Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào Khăm-chên Vông-phô-sỷ, Chủ tịch Ủy ban điều phối CHDCND Lào về Khu vực Tam giác phát triển CLV; Bộ trưởng Bộ Thương mại, Chủ tịch Ủy ban điều phối về Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam của Vương quốc Campuchia CHAM Ni-mul.
Năm 2024, ba nước Campuchia, Lào,Việt Nam đánh dấu 25 năm thành lập khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam, đây là một dấu mốc quan trọng của quá trình hợp tác trong khu vực này. Hợp tác trong khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào -Việt Nam là một minh chứng rõ ràng.
![](https://fileportalcms.mpi.gov.vn/TinBai//Photos/2024-03-01/120433879.JPG) |
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: MPI |
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, trong 25 năm qua, ba nước chúng ta đã phối hợp thực hiện nhiều hoạt động hợp tác chung, đã và đang góp phần xây dựng khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam không chỉ trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo và tăng cường sự kết nối với khu vực mà còn thúc đẩy sự giao lưu, trao đổi giữa 3 Quốc hội, 3 Chính phủ, các tổ chức và người dân của 3 nước thông qua sự hợp tác toàn diện ở các lĩnh vực gồm giao thông vận tải, viễn thông, năng lượng, thương mại, đầu tư, công nghiệp, tài chính ngân hàng, nông nghiệp, du lịch, y tế, văn hóa, lao động, giáo dục, môi trường, khoa học và công nghệ.
Trong khuôn khổ hợp tác Campuchia - Lào -Việt Nam, chúng ta bước đầu đã xây dựng, hình thành được các cơ chế chính sách thông thoáng thúc đẩy đầu tư, thương mại trong khu vực. Các dự án đầu tư lớn đã và đang được triển khai trong các lĩnh vực thủy điện, hợp tác tìm kiếm, khai thác và chế biến khoáng sản, trồng, chế biến sản phẩm cây công nghiệp có giá trị cao. Hệ thống cơ sở hạ tầng dần được hình thành và phát triển, nhất là trong lĩnh vực giao thông, thủy điện.
Đến nay, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư 110 dự án với tổng vốn đầu tư 3,7 tỷ USD vào khu vực Tam giác phát triển tại Lào và Campuchia. Quy mô kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Lào không ngừng được mở rộng từ mức 823,4 triệu USD năm 2016 lên 1,63 tỷ USD năm 2023 (gấp 2,1 lần). Quy mô thương mại Việt Nam - Campuchia tăng gấp gần 3 lần; từ mức 2,92 tỷ USD năm 2016 lên tới 8,56 tỷ USD vào năm 2023.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, hợp tác trong các lĩnh vực ngoại giao, an ninh, giao thông, nông nghiệp, y tế, du lịch... cũng được các Bộ, ngành và địa phương 3 nước triển khai tích cực và hiệu quả. Trang thông tin điện tử chung của Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam với 4 thứ tiếng Campuchia, Lào, Việt và tiếng Anh đã bước đầu phát huy tốt vai trò là nguồn thông tin tư liệu quan trọng quảng bá về Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam, cập nhật các dự án, hoạt động hợp tác trong khu vực.
Có thể nói, với những cơ chế chính sách thuận lợi của cả 3 nước Campuchia - Lào - Việt Nam dành cho Khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam cùng với sự nỗ lực hợp tác của 3 nước thời gian qua đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng và phát triển cho khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, bên cạnh những kết qủa của khu vực đã đạt được trong thời gian qua, chúng ta cũng phải thẳng thắn đánh giá lại rằng thực tế những kết quả này vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng được kỳ vọng đặt ra, chưa thực sự tạo được bước đột phá để phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong khu vực.
Bộ trưởng nêu rõ các nguyên nhân cụ thể như hạn chế, bất cập về cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và thể chế; Một số cơ chế, thỏa thuận trong khu vực đã được thông qua nhưng chưa thực sự được tích cực triển khai; Nguồn lực thực hiện các chương trình, dự án dành cho khu vực này từ mỗi quốc gia còn hạn hẹp, trong khi việc kêu gọi, thu hút nguồn lực hỗ trợ từ bên ngoài khu vực còn chưa được nhiều.
Bên cạnh đó, hợp tác thương mại và đầu tư còn nhiều bất cập; các chính sách thuế, hải quan, thủ tục đầu tư chưa được nhất quán; Một số địa phương chưa tích cực trong việc phối hợp triển khai các hoạt động; trình độ phát triển kinh tế - xã hội, quy mô tiêu dùng của người dân tại một số tỉnh trong khu vực còn thấp; chất lượng nguồn nhân lực trong khu vực chưa đáp ứng được yêu cầu; tỷ lệ hộ nghèo còn cao...
Ảnh hưởng từ đại dịch Covid-19, bất ổn của thị trường lương thực, năng lượng, tài chính - tiền tệ, sự suy giảm đầu tư, đứt gẫy các chuỗi cung ứng trên thế giới…. đã và đang ảnh hưởng trực tiếp và cản trở chúng ta trong việc triển khai các mục tiêu phát triển trong khu vực Tam giác phát triển CLV.
“Để thúc đẩy việc triển khai cũng như xây dựng định hướng, kế hoạch hợp tác của Khu vực Tam giác phát triển CLV cho các năm tiếp theo, đòi hỏi 3 nước chúng ta cần phải có những giải pháp đột phá về phát triển cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và cải cách thể chế”, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nói.
Theo đó, về phát triển cơ sở hạ tầng, các nước cần ưu tiên nguồn lực cho phát triển các tuyến giao thông huyết mạch phục vụ vận chuyển hàng hóa đến các cảng biển, các trung tâm thương mại, đặc biệt là kết nối trong quốc gia mình với khu vực Tam giác phát triển.
Về phát triển nguồn nhân lực, ba nước cần có giải pháp đồng bộ phát triển nguồn nhân lực nhằm thu hút đầu tư, đặc biệt là trong các lĩnh vực khu vực có thế mạnh như nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khai thác, chế biến khai khoáng, du lịch... Trước mắt cần ưu tiên các chương trình hợp tác đào tạo hiện có cho việc phát triển nguồn nhân lực cho khu vực.
Về cải cách thể chế, mỗi nước cần chủ động rà soát các cơ chế hiện hành, các vướng mắc đối với phát triển kinh doanh, thu hút đầu tư... đồng thời chủ động xác định các dự án ưu tiên trên cơ sở thế mạnh của từng địa phương trong vùng.
Bên cạnh đó, ba nước cần tiếp tục thực hiện các chương trình hợp tác thuộc các lĩnh vực, cụ thể. Thứ nhất, về hợp tác kinh tế, vẫn tiếp tục phổ biến và xây dựng Kế hoạch hành động thúc đẩy triển khai hiệu quả các Hiệp định, Thỏa thuận đã thống nhất và ký kết trong khuôn khổ hợp tác của khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam bao gồm cả các Hiệp định, Thỏa thuận hợp tác song phương đã được ký kết giữa các nước.
![](https://fileportalcms.mpi.gov.vn/TinBai//Photos/2024-03-01/120511810.JPG) |
Hình ảnh tại Hội nghị. Ảnh: MPI |
Tiếp tục nghiên cứu để cụ thể hóa, thông qua các cơ chế, chính sách đặc thù cho khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam để khuyến khích thương mại - đầu tư, trong đó chú trọng thương mại biên giới và phát triển kinh tế cửa khẩu trên đất liền giữa ba nước, xây dựng hạ tầng cơ sở biên giới. Đơn giản hóa thủ tục vận chuyển hàng hóa qua biên giới, bảo quản nông sản, kiểm định chất lượng... góp phần giảm chi phí về lao động, phương tiện đi lại…
Tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, điện mặt trời, điện gió, công nghiệp khai thác, chế biến được triển khai trong khu vực.
Triển khai nhanh, hiệu quả Kế hoạch hành động kết nối ba nền kinh tế để nâng cao năng lực cạnh tranh, khả năng thu hút đầu tư nước ngoài, rút ngắn khoảng cách phát triển với các thành viên ASEAN khác.
Thứ hai, bên cạnh hợp tác phát triển kinh tế, chúng ta cần chú trọng tăng cường hợp tác về an ninh - đối ngoại, xã hội, môi trường. Theo đó, tăng cường chia sẻ thông tin, tham vấn giữa các cơ quan chức năng của ba bên nhằm đấu tranh các loại tội phạm xuyên biên giới, đảm bảo an ninh, quốc phòng trong khu vực.
Chú trọng hợp tác phát triển các lĩnh vực y tế, giáo dục - đào tạo, xóa đói giảm nghèo, văn hóa, thể dục thể thao để từng bước nâng cao dân trí người dân trong khu vực; Đẩy mạnh hợp tác trong công tác bảo vệ môi trường, quản lý và sử dụng bền vững nguồn nước và tài nguyên rừng, giúp đảm bảo sự ổn định, bền vững tài nguyên thiên nhiên.
Thứ ba, hợp tác giữa các tỉnh trong khu vực, cần tăng cường trao đổi các đoàn, giao lưu nhân dân, thanh niên, tăng cường hoạt động trao đổi sinh viên, giảng viên các chương trình đào tạo nghề giữa các tỉnh biên giới. Khuyến khích tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực đào tạo khác các bên cùng quan tâm.
Cơ quan chức năng các tỉnh biên giới cùng nghiên cứu, đề xuất giải pháp cụ thể nhằm thúc đẩy, tạo thuận lợi hơn nữa cho việc đi lại của người dân, di chuyển lao động giữa các địa phương; tích cực trao đổi thông tin, phối hợp để giải quyết các tranh chấp của các nhà đầu tư trên địa bàn trên cơ sở pháp luật của mỗi nước.
Bên cạnh phạm vi hợp tác giữa các tỉnh trong khu vực, từng địa phương cần chủ động hơn trong việc đưa hợp tác trong Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam kết nối với bên ngoài để tìm kiếm cơ hội, thu hút sự quan tâm của các nhà tài trợ quốc tế.
Thứ tư, về nguồn lực để triển khai, trong quá trình thực hiện, cần nghiên cứu, lồng ghép các mục tiêu phát triển khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam vào các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia và địa phương; Ưu tiên phân bổ nguồn lực ngân sách quốc gia (đầu tư công) để triển khai thực hiện các dự án trong khu vực; Khuyến khích, có cơ chế thu hút nguồn lực của khu vực tư nhân.
Nghiên cứu, định hướng các dự án ODA của Việt Nam và Campuchia trong các lĩnh vực phù hợp để có thể triển khai trong khu vực Tam giác phát triển Campuchia - Lào - Việt Nam.
Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng tin tưởng rằng, dưới sự đồng chủ trì của ba Bộ trưởng cùng với tinh thần hữu nghị và đoàn kết, sự hợp tác chặt chẽ của các vị đại biểu và sự chuẩn bị chu đáo của nước chủ nhà CHDCND Lào, Hội nghị lần thứ 13 của Ủy ban Điều phối chung Khu vực Tam giác phát triển CLV sẽ góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy triển khai cũng như xây dựng định hướng, kế hoạch hợp tác của Khu vực Tam giác phát triển CLV cho các năm tiếp theo./.
Tùng Linh
Bộ Kế hoạch và Đầu tư