Phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo đột phá, giải quyết các điểm nghẽn, nút thắt về phát triển kinh tế - xã hội cho thành phố Đà Nẵng

(MPI) - Phát biểu tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 119/2020/QH14 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng diễn ra chiều ngày 14/5/2024, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh, việc xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm tạo cơ sở pháp lý để phát huy tiềm năng, lợi thế, tạo đột phá, giải quyết các điểm nghẽn, nút thắt về phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng như mục tiêu đã đặt ra tại các Nghị quyết của Bộ Chính trị và của Quốc hội.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại phiên họp. Ảnh: quochoi.vn

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, Chính phủ đã có Tờ trình số 188/TTr-CP ngày 26/4/2024 báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội về Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 119/2020/QH14 ngày 19/6/2020 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng.

Thứ nhất về cơ sở chính trị ban hành Nghị quyết, Bộ trưởng cho biết, Nghị quyết số Nghị quyết số 43-NQ/TW ngày 24/01/2019 của Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương cần có cơ chế, chính sách đặc thù để xây dựng và phát triển thành phố Đà Nẵng, tạo động lực cho phát triển khu vực miền Trung - Tây Nguyên và cả nước.

Về cơ sở pháp lý, Nghị quyết số 110/2023/QH15 ngày 29/11/2023 của Quốc hội về Nghị quyết kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV đã giao Chính phủ nghiên cứu, trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 119/2020/QH14 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng.

Thứ ba về thực tiễn, qua 03 năm thực hiện Nghị quyết số 119/2020/QH14 của Quốc hội, thành phố Đà Nẵng đã đạt được một số kết quả nổi bật về hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước và đẩy mạnh cơ chế phân cấp, ủy quyền từ chính quyền thành phố cho chính quyền quận, phường. Tuy nhiên, Thành phố còn gặp một số khó khăn, vướng mắc về cơ cấu tổ chức, cơ chế tài chính của Ủy ban nhân dân (UBND) quận, phường; về thẩm quyền của Hội đồng nhân dân (HĐND) quận, phường. Đồng thời, Nghị quyết số 119/2020/QH14 đang chủ yếu tập trung vào thí điểm mô hình chính quyền đô thị, còn thiếu các cơ chế, chính sách đặc thù mang tính vượt trội, đột phá, có tính động lực, lan tỏa.

Về quan điểm xây dựng dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Nghị quyết được xây dựng trên 03 quan điểm. Một là, bảo đảm quán triệt, tuân thủ các quy định của Hiến pháp 2013, phù hợp với mục tiêu, định hướng phát triển tại Nghị quyết số 43, Nghị quyết số 26 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 81 của Quốc hội;

Hai là, các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của Quốc hội, khác với các quy định của luật hiện hành hoặc chưa có luật điều chỉnh. Cho phép tiếp tục thực hiện mô hình chính quyền đô thị và tiếp tục thực hiện các cơ chế, chính sách đã đạt kết quả tại Nghị quyết số 119; bổ sung các cơ chế, chính sách phù hợp đang được thí điểm tại một số địa phương. Việc xây dựng cơ chế, chính sách không phải chỉ riêng cho Thành phố mà còn tạo điều kiện cho Thành phố phát huy vai trò là đầu tàu, dẫn dắt phát triển kinh tế của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ.

Ba là, thực hiện phân cấp, ủy quyền tối đa cho Thành phố nhằm tạo sự chủ động, sáng tạo, tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của Thành phố; đồng thời bảo đảm nhiệm vụ kiểm tra, giám sát của Quốc hội, Chính phủ, HĐND các cấp của Thành phố và có cơ chế kiểm soát quyền lực, thực hiện công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định 02 nhóm cơ chế, chính sách đặc thù với 30 cơ chế, chính sách cụ thể về tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại thành phố Đà Nẵng; Các chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng đề xuất thực hiện thí điểm.

Trình bày Báo cáo Thẩm tra sơ bộ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119/2020/QH14 ngày 19/6/2020 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết, thực hiện nhiệm vụ được giao, ngày 09/5/2024, Thường trực Ủy ban Tài chính, Ngân sách (TCNS) đã tổ chức họp để thẩm tra nội dung Tờ trình số 188/TTr-CP ngày 26/04/2024 của Chính phủ về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119/2020/QH14 ngày 19/6/2020 của Quốc hội về thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị và một số cơ chế chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng (Nghị quyết 119).

Về sự cần thiết và căn cứ ban hành Nghị quyết, Thường trực Ủy ban TCNS cho rằng, việc Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội xem xét, quyết định Dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 119 đã bảo đảm cơ sở chính trị, căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn và đúng thẩm quyền. Hồ sơ Dự thảo Nghị quyết đã cơ bản đủ điều kiện trình Quốc hội tại Kỳ họp tháng 5. Đa số ý kiến Thường trực Ủy ban TCNS cũng nhất trí trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV theo Tờ trình của Chính phủ.

Đồng thời nhấn mạnh thêm một số nội dung để có căn cứ vững chắc cho việc xem xét, quyết định liên quan đến nhóm chính sách đã quy định tại Nghị quyết 119 nhưng tiếp tục triển khai, không sửa đổi và nhóm chính sách thực hiện thí điểm tổ chức mô hình chính quyền đô thị tại Đà Nẵng tương tự đã được áp dụng tại các địa phương khác; về bổ sung nhiệm vụ quyền hạn của UBND quận và UBND phường; về ngành nghề ưu tiên thu hút nhà đầu tư; về thí điểm thành lập khu thương mại tự do./.

Tùng Linh

Bộ Kế hoạch và Đầu tư